احکام-وسواسی-ها

احکام وسواس

مسأله 1: افراد وسواسى نباید به علم خود در طهارت و نجاست توجّه کنند، بلکه باید ببینند افراد معمولى در چه مورد یقین به طهارت یا نجاست پیدا مى کنند و به همان ترتیب عمل کنند و براى ترک وسواس بهترین راه بى اعتنایى است.

سؤال 1:

اینجانب فهیمه الف مبتلا به بیمارى وسواس هستم و متأسّفانه بسیار شدید و غیر قابل تحمّل است، مثلا در مورد تطهیر و غسل وسواس من به گونه اى است که گاهى اوقات وقتى شب به حمام مى روم نزدیک طلوع آفتاب موفّق به تطهیر و انجام غسل مى شوم!

باور کنید در این چند سال به اندازه بیست سال آب مصرف کرده ام! براى درمان این بیمارى به نزد برخى از علما رفتم، ولى مؤثّر نشد، به مشهد رفتم، با چه گرفتاریهایى که در سفر و هنگام تشرّف داشتم و بسیار دعا و تضرّع کردم، ولى متأسّفانه شفا نیافتم.

این بیمارى نزدیک است مرا از پاى در آورد، نه تنها خود، که خانواده را نیز نگران و در زحمت انداخته ام، وسواس باعث شده که نتوانم عبادتهایم را انجام دهم، بدین جهت ماه رمضان را سفر مى کنم، تا مشکل روزه گرفتن نداشته باشم; اگر چه در سفر نیز هیچ چیز نمى خورم! لطفاً مرا راهنمایى کنید تا از این وضع غمبار نجات یابم و از زخم زبان اطرافیان آسوده گردم.

جواب : مشکل شما در واقع از خود شماست و مقصّر اصلى خودتان هستید و به همین دلیل دعاى شما هم مستجاب نمى شود و علّت اصلى آن ندانستن مسأله است. مسأله اصلى این است که بر شما واجب نیست یقین به طهارت و غسل و مانند آن پیدا کنید، آنچه بر شما، به عنوان یک وظیفه شرعى، لازم مى باشد این است که به مقدار سایر مردم آب بریزید و به همان قناعت کنید، هر چند در غسل و طهارت شک داشته باشید و ما مسؤولیّت شرعى این کار را مى پذیریم.

شما از امروز فقط به مقدار مردم آب بریزید و قناعت کنید و با بدن نجس و حال جنابت (به گمان خودتان) نماز بخوانید و هیچ اشکالى هم ندارد و نماز و روزه شما کاملا صحیح است و ما به این وسیله برشما، و تمام افراد وسواسى، إتمام حجّت مى کنیم و مخالفت با آن گناه است. ما از خداوند مى خواهیم که به شما توفیق توجّه به این مسأله را عنایت کند و از دام شیطان نجات پیدا کنید.

سؤال 2:

مدّتى قبل، تقریباً در همه امور، در دام وسواس افتادم. اکنون تا حدودى آن را از خود دور کرده ام، ولى مشکلى که هنوز دارم طول کشیدن غسل (در حدود چهل دقیقه) و گاهى هم تکرار الفاظ نماز است. لطفاً مرا راهنمایى کنید.

جواب : بهترین راه براى ترک وسواس، بى اعتنایى به آن است; یعنى ملاحظه کنید دیگران چه مقدارى، مثلا براى غسل، معطّل مى شوند، شما هم چنین کنید، مثلا ده دقیقه یا حداکثر یک ربع ساعت; اگر شیطان گفت درست نشد، اعتنا نکنید عمل شما صحیح است و نگران نباشید، و ما مسؤولیّت آن را بر عهده مى گیریم.

سؤال 3:

آیا اعمال وسواسى ها ضررى به اعتقادات آنها نمى زند؟ به عنوان مثال زن وسواسى که یک چیز نجس را ده بار آب مى کشد، او در واقع وقتى دوبار با آب قلیل آب کشید معتقد است که هنوز نجس است، در حالى که خدا و پیامبر(صلى الله علیه وآله) و ائمه(علیهم السلام) مى گویند پاک است، آیا چنین شخصى عملا با شرع مقدّس اسلام مخالفت نکرده است؟

جواب : عمل به وسواس کار خلافى است; ولى ضرر به اعتقادات او نمى زند.

سؤال 4:

در مصرف آب زیاده روى مى کنم و هر چه تلاش مى نمایم نمى توانم جلوى این کار زشت خود را بگیرم. به همین جهت همواره با شوهرم مشاجره داریم. او مى گوید: «گذشته از این که کار حرامى انجام مى دهى و ضامن هستى، من که شوهر تو هستم راضى به عمل تو نیستم». لطفاً بفرمائید:

الف: آیا کار من حرام و موجب ضمان است؟

ب: آیا در وضو و نمازم اشکالى ایجاد مى شود؟

جواب : سعى کنید به مقدار متعارف آب مصرف کنید. اگر بیش از آن باشد و همسرتان راضى نباشد، حرام و موجب ضمان است و اگر شیطان وسوسه کند که فلان مقدار آب کافى نیست، اعتنا نکنید و اعمالتان اشکالى نخواهد داشت و ما مسئولیّت آن را به عهده مى گیریم و به فرض که همسرتان هم راضى باشد اسراف در آب وضو و غسل جایز نیست.

سؤال 5:

دخترى 20 ساله هستم و به شدّت وسواس دارم، این وسواس مانع ترقّى من شده است. یک بار براى شما در این مورد نامه نوشتم و شما این گونه جواب دادید: «ما راهى نشان مى دهیم که به افراد زیادى توصیه کرده ایم و بسیار مؤثّر است و آن این است که شما به افراد متدیّن معمولى نگاه کنید، ببینید آنها چقدر آب مى کشند، به همان مقدار قناعت کنید.

بقیّه براى شما پاک است و ما مسؤولیّت آن را شرعاً مى پذیریم»، در حالى که من در نامه قید کرده بودم که فقط از شما یک فتوى مى خواهم و آن این که: «چیزهاى نجس و متنجّس را براى مدّتى بر من پاک بدانید»; ولى شما جوابى که در بالا ذکر شد را مرقوم داشتید و من باز هم روى حرفم هستم، این فتوى را بدهید تا من چیزهاى نجس و متنجّس را پاک بدانم.

جواب : شما باید تسلیم حکم خدا باشید. حکم خدا این است که به مقدار متعارف بشوئید، بقیّه براى شما «پاک» است، هر چند حالت وسواس به شما مى گوید نجس است، این روشن ترین راه است، و بسیارى از این طریق درمان شده اند.

سؤال 6:

چند مسأله در مورد طهارت و نجاست برایم پیش آمده که همواره فکر و ذهن مرا مشغول کرده است. و مرا به شدّت عذاب مى دهد، از درس و مطالعه افتاده ام و خانواده ام نیز از رفتار من به تنگ آمده اند. شما را به مقام رسول اللّه(صلى الله علیه وآله)قسم مى دهم، مرا نجات دهید. اگر شما بفرمائید: «اعتنابه این موارد حرام است; و در صورت اعتنا، به جهنّم مى روى» و گناهش را به گردن بگیرید، نجات پیدا مى کنم.

جواب : به یقین اعتنا کردن شما به مواردى که برخواسته از وسواس است حرام مى باشد و باید آن را ترک کنید و ما مسؤولیّت آن را به گردن مى گیریم.