احکام-پزشکی

احکام پزشکی طبق فتاوی آیت الله مکارم شیرازی

امروزه درمان و مراجعه به پزشک امری هفتگی و ماهانه است و افراد زیادی به دنبال دانستم بیشتر احکام پزشکی هستن و ما در این متن سعی کردیم برخی از احکام پر کاربرد را اینجا توضیح دهیم .

مسأله 1: هر گاه پرستار یا طبیب ناچار باشد دست به عورت بیمار بزند باید دستکش یا مانند آن بپوشد; همچنین اگر طبیب و پرستار مرد ناچار باشد دست به بدن زن بزند، یا طبیب و پرستار زن دست به بدن مرد بزند، باید دستکش یا مانند آن در دست داشته باشد; ولى در صورت ضرورت و ناچارى اشکالى ندارد.

سؤال 1: لمس و تماسّ دست دانشجوى پسر، با دست زن بیمار موقع گرفتن نبض و معاینه و معالجه، در مقام آموزش علمى که از نظر استاد الزامى است، در دو صورت ضرورت و عدم ضرورت، چه حکمى دارد؟

جواب : تنها در مورد ضرورت جایز است و اگر امکان داشته باشد که از روى پیراهن بگیرد مقدّم است.

سؤال 2: آیا معاینه و لمس مردان غیر بیمار براى دانشجویان پزشکى دختر، در مقام آموزش پزشکى جهت کنترل سلامتى، استخدام، سربازى و مانند آن، جایز است؟

جواب : در امورى که براى جامعه ضرورت دارد جایز است.

سؤال 3: از منظر احکام پزشکی تزریق آمپول به بیمار زن، توسطّ مرد نامحرم، چگونه است؟

جواب : در غیر صورت ضرورت جایز نیست.

سؤال 4: مراجعه بیمار زن به دکتر مرد، در صورتى که دکتر حاذق زن نباشد، یا وجود دارد، ولى دکتر حاذق مرد سهل الوصول تر است، چه حکمى دارد؟ و بطور کلّى در چه صورتى زن مى تواند به دکتر مرد مراجعه کند، با توجّه به این که غالباً لمس لازم است؟

جواب : تنها در موارد ضرورت، یعنى عدم دسترسى به دکتر زن، جایز است.

سؤال 5: اگر عروس از باب احتیاط، براى بررسى بکارت به دکتر زن و در صورت نبودن متخصّص زن، به متخصّص مرد مراجعه کند، آیا این کار با توجّه به لزوم لمس جایز است؟

جواب : هر گاه ترک این کار مظنّه مفاسد و اختلافات مهمّى بوده باشد جایز است و در این صورت باید حتّى الامکان از طبیب زن و اگر ممکن است از غیر طریق رؤیت، مثلا با استفاده از لمس غیر مستقیم به وسیله دستکش و مانند آن، انجام گیرد.

سؤال 6: لمس و نظر به بیماران غیر همجنس تا چه سنّى جایز است؟

جواب : مادامى که ممیّز نباشند، لمس و نظر جایز است و هنگامى که به حدّ تمییز رسیدند، نگاه کردن قبل از بلوغ، اگر مفسده خاصّى نداشته باشد، اشکالى ندارد.

سؤال 7: آیا مراجعه زن بیمار به پزشک مرد، در صورتى که بتواند پزشک زن بیابد، جایز است؟ (با توجّه به این که معمولا پزشکان مرد، به دلیل سابقه زیادتر، از مهارت بیشترى برخوردار بوده و در امر طبابت از بانوان پزشک موفّق تر و حاذق تر هستند). ضمناً فرض سؤال در جائى است که از او معاینه جسمى به عمل مى آید.

جواب : در صورتى جایز است که تفاوت آگاهى آن دو در حدّى باشد که بیم آن برود پزشک زن موفّق به معالجه نشود و بیمارى ادامه یابد، یا تشدید شود، یا بهبودى به تأخیر افتد.

سؤال 8: با توجه به احکام پزشکی در کارهاى مربوط به زایمان، دانشجویان زن به حدّ کفایت تربیت شده اند. آیا ضرورتى براى حضور مردان در بخشهاى زایمان، که موجب نظر یا تماس با بدن زنان مى شود، وجود دارد؟

جواب : در صورت وجود زنان لایق، حضور مردان در این موارد جایز نیست.

سؤال 9: در صورت وجود پزشک زن و مرد به تعداد کافى، آیا ملاک مراجعه بیماران، همجنس بودن پزشک است، یا حاذق بودن؟

جواب : در صورتى که در عدم مراجعه به حاذق تر، بیم خطر و ضرر باشد، باید حاذق تر را مقدّم بشمرد و اگر بیم ضرر و خطرى نباشد، معیار همجنس بودن است; البتّه در مواردى که معاینات بدنى لازم است.